Клиенттерінің, қызметкерлерінің немесе серіктестерінің пікірін білу үшін өз жұмысында сауалнамаларды қолданатын компаниялар мен ұйымдар барған сайын көбейіп келеді. Алайда алынған нәтижелер тиімді әрі сенімді болуы үшін сауалнама парағын дұрыс құрастырып, сауалнаманы тиісінше өткізу қажет. Бұл мақалада респонденттерден сенімді ақпарат алу үшін CustDev Survey құралының көмегімен сауалнаманы қалай жүргізу керектігін айтып береміз.

Customer Development — әлеуетті клиенттердің мұқтаждықтары мен қажеттіліктерін анықтауға, сондай-ақ осы мұқтаждықтар мен қажеттіліктерді қанағаттандыратын шешімдер әзірлеуге бағытталған процесс. Customer Development өнімді әзірлеудің бастапқы кезеңінде қолданылады және әзірленіп жатқан өнімнің клиенттердің нақты қажеттіліктеріне сай келетініне көз жеткізуге бағытталған. Customer Development аясында әлеуетті клиенттермен сұхбат, нарық пен бәсекелестерді талдау, өнім макеттерін тестілеу сияқты іс-шаралар жүргізілуі мүмкін.

Customer Development мақсаты — әзірленген өнім арқылы клиенттердің қажеттіліктерін қанағаттандыру жолдарын табу.

Customer Development негізгі кезеңдеріне мыналар жатады:

  1. Мақсатты аудиторияны анықтау: әлеуетті клиенттің кім екенін және оның қандай мұқтаждықтары мен қажеттіліктері бар екенін анықтау қажет.
  1. Нарықты зерттеу: нарықта не бар екенін, бәсекелестер қандай өнімдер мен қызметтер ұсынатынын және бұл салада қандай үрдістер байқалатынын білу үшін нарықты зерделеу керек.
  1. Гипотезалар әзірлеу: өнімнің қандай болуы керектігі және ол клиенттердің мұқтаждықтарын қандай тәсілдермен қанағаттандыра алатыны туралы гипотезалар тұжырымдау қажет.
  1. Сұхбат жүргізу: клиенттердің мұқтаждықтары мен қажеттіліктері туралы толығырақ ақпарат алу үшін әлеуетті клиенттермен сұхбат жүргізу керек.
  1. Талдау: тест нәтижелерін дұрыс саралап, тексеру өте маңызды.

CustDev Survey үшін сұрақтарды қалай дұрыс құрастыру керек?

  • Сауалнаманың мақсатын анықтаңыз: сауалнама арқылы нені білгіңіз немесе неге қол жеткізгіңіз келеді? Бұл қандай сұрақтар қою керектігін анықтауға көмектеседі.
  • Ашық және жабық сұрақтарды қолданыңыз: ашық және жабық сұрақтарды ұштастыру нақты пікірлерді де, жалпылама пікірлерді де жинауға көмектеседі. Ашық сұрақтар респонденттерге толығырақ әрі жеке көзқарасын білдіретін жауаптар беруге мүмкіндік береді, ал жабық сұрақтар барынша құрылымдалған сандық деректер береді.
  • Сұрақтарды қысқа әрі нақты қойыңыз: тым көп сұрақ немесе тым ұзақ, шатастыратын сұрақтар қоймаңыз. Бұл респонденттердің сауалнамадан шаршауына және жауап берушілер үлесінің төмендеуіне әкелуі мүмкін.
  • Сауалнаманы тестілеңіз: сауалнаманы мақсатты аудиторияңызға таратпас бұрын, сұрақтардың анық әрі түсінікті екеніне көз жеткізу үшін оны шағын топта сынап көрген пайдалы. Бұл сондай-ақ сауалнама кеңінен таратылмас бұрын ондағы кез келген түсініксіз тұстар мен ақауларды анықтауға көмектеседі.

Артықшылықтары мен кемшіліктері

+

-

Жүргізудің жылдамдығы мен қарапайымдылығы: сауалнамаларды интернетте оңай таратып, толтыруға болады, сондықтан олар сауалнама жасаушыға да, респонденттерге де ыңғайлы.

Үнемділік: сауалнама жүргізу көбінесе жеке сұхбат немесе фокус-топтар сияқты басқа зерттеу әдістеріне қарағанда арзанға түседі.

Іріктеменің үлкен көлемі: сауалнамаларды көп адам арасында таратуға болады, бұл мақсатты аудиторияның неғұрлым репрезентативті іріктемесін алуға мүмкіндік береді.

Анонимділік: сауалнамалар респонденттерге пікірлерін жасырын қалдыруға мүмкіндік береді, бұл шынайы әрі ашық жауаптар алуға ықпал етуі мүмкін.

Жауап берушілер үлесінің төмендігі: сауалнамаларға жауап берушілердің үлесі жиі төмен болады, демек нәтижелер бүкіл жиынтықты толық бейнелемеуі мүмкін.

Жауаптардың шектеулілігі: сауалнамалар әдетте алдын ала белгіленген жауап нұсқаларын ғана ұсынады, ал олар пікірлер мен тәжірибенің бүкіл ауқымын дәл бейнелей бермеуі мүмкін.

Жаңылыстыратын жауаптар: респонденттер әрдайым шынайы немесе дәл жауап бере бермейді, бұл жаңылыстыратын немесе бұрмаланған нәтижелерге әкелуі мүмкін.

Көп уақыт алады: сауалнамаларды жасау және жүргізу, әсіресе сұрақтар көп болса немесе сауалнама көп адам арасында таратылса, ұзақ уақытты алуы мүмкін.

Ақпарат жинаудың бұл тәсілі қазіргі әлемдегі ең сапалы әрі жылдам тәсілдердің бірі болып табылады. Оны қолдана отырып, өніміңіздің қалай қабылданатынына күмәнданбауыңызға болады. Тұтынушылардың қанағаттануын ең бастапқы кезеңде білу өте маңызды, өйткені стартаптардың 42%-ы дәл нарықта олардың өніміне сұраныс болмағандықтан сәтсіздікке ұшырайды.