Маркетплейстер, порталдар және веб-сервистер әзірлеу

«Портал», «маркетплейс» және «веб-сервис» сөздерін жиі әртүрлі түсінеді, сондықтан алғашқы кездесуде модельді нақтылаймыз. Маркетплейс көптеген сатушыларды немесе орындаушыларды сатып алушылармен байланыстырып, каталогты, мәмілелер мен есеп айырысуды өз мойнына алады. Портал белгілі бір аудиторияға — мысалы, сала қатысушыларына арналған контентті, сервистерді және жеке кабинеттерді біріктіреді. Веб-сервис пайдаланушының нақты міндетін онлайн шешеді: брондау, есептеу, өтінім беру, оқыту. Көбіне бір жоба осы үш рөлдің бәрін қамтиды. Біз жасаған жобалар:

• B2C және B2B маркетплейстер. Көптеген сатушы сатып алушылармен кездесетін алаңдар: каталог, сатушы карточкалары, себет, төлем, модерация. Prodiado — стоматологиялық клиникаларға, зертханалар мен дистрибьюторларға арналған B2B-маркетплейс: көпдеңгейлі каталог, сатып алушының жеке кабинеті, тапсырыстар тарихы және жеткізушілерді қосу модулі. Бирмингемдегі Grocemania жергілікті дүкендер мен супермаркеттерден азық-түлікті курьер арқылы жеткізіп беруге тапсырыс беруге мүмкіндік береді.
• Қызметтер маркетплейстері мен агрегаторлар. Тапсырыс беруші орындаушыны тауып, ұсыныстарды салыстырып, тапсырысты растайды. Restorzy Ұлыбритания тұрғындарын үй мен бақшадағы шұғыл жұмыстар бойынша мамандармен байланыстырады: лезде жауап, жеке ұсыныстар, тексеру және рейтинг жүйесі.
• Салалық порталдар. Логистика, құрылыс, туризм. Trucking Desk жүк тасымалы порталы тасымалдаушыларды, диспетчерлер мен клиенттерді біріктіреді; BuildZone құрылыс порталы техникалық қадағалау құжаттарының базасын, жеке және заңды тұлғаларға арналған бөлімдерді және бос жұмыс орындарын жинады; туроператорлардың API-і қосылған туристік портал әуе билеттерін, турлар мен қонақүй нөмірлерін сатады.
• Жеке кабинеттер мен B2B-порталдар. Клиенттер мен серіктестерге арналған онлайн сервис: келісімшарттар, тапсырыстар, мәртебелер, құжаттар, төлемдер. Логистикалық компанияға келісімшартқа қол қоюдан бастап тиеуді фото және бейне арқылы бақылауға дейінгі клиент кабинетін, ал «Эксперт Плюс» коллекторлық агенттігіне берешек туралы ақпарат, өтеу кестесі және онлайн төлем бар кабинет жасадық.
• Білім беру платформалары мен LMS. Курстар, тесттер, сертификаттар, төлемдер, промокодтар. Kaspi QR және Halyk арқылы төлем қабылдайтын Jaryq порталы, шетелдік ЖОО-ларға түсуге арналған Mentor Me платформасы, студияның өз LMS-платформасы.
• Қауымдастықтар мен іс-шараларға арналған порталдар. TanuAward — ақпараттық қолдауы және қатысушылар мен көрермендермен өзара әрекеттесуі бар ұлттық сыйлық платформасы; НАПМК — жаңалықтары және майлы дақылдардың әлемдік нарығы бойынша аналитика бөлімі бар салалық портал.
• Финтех және онлайн сату. Қашықтан биометриясы бар CCLOAN онлайн қарыз сервисі, Tayyab Auto халал автобөліп төлеуі, San Remo аквапаркіне билет сату, iTraveller-де турларды іздеу және брондау.

Сізге маркетплейс керек пе, әлде интернет-дүкен жеткілікті ме — сенімді болмасаңыз, қарапайым сұрақ қойыңыз: кім сатады? Тек өзіңіз сатсаңыз, бұл — интернет-дүкен. Алаңда басқа компаниялар сауда жасаса немесе бөгде орындаушылар жұмыс істесе, бұл маркетплейс, оған сатушылар кабинеттері, модерация және серіктестермен есеп айырысу керек.

Функциялар құрамы платформа моделіне байланысты, бірақ көптеген жобада ортақ модульдер жиынтығы бар:

• Рөлдер мен жеке кабинеттер — сатып алушы, сатушы немесе орындаушы, модератор, әкімші; әрқайсысының өз интерфейсі мен құқықтары бар.
• Каталог және іздеу — көпдеңгейлі санаттар, сипаттамалар бойынша сүзгілер, іздеу, тауарлар мен қызметтер карточкалары, таңдаулылар.
• Сатушыларды қосу — серіктестікке өтінім, тексеру, тауарларды қолмен, Excel-ден немесе API арқылы жүктеу, контент модерациясы.
• Тапсырыстар мен мәмілелер — себет, рәсімдеу, мәртебелер, тарих, email және мессенджерлер арқылы хабарламалар.
• Төлемдер — Kaspi, Halyk және басқа сервистер арқылы онлайн төлем, алаң комиссиясын есептеу, қаржылық есептілік.
• Рейтингтер мен пікірлер — Restorzy мен Trucking Desk-тегідей сатушылар мен орындаушылардың беделі.
• Интеграциялар — 1С, CRM, қойма жүйелері, жеткізу қызметтері, карталар, серіктестердің сыртқы API-і.
• Әкімшілік панель және аналитика — пайдаланушыларды, контентті, тапсырыстар мен төлемдерді басқару, негізгі көрсеткіштер бойынша есептер.

Модерация және сенім

Сатушылар неғұрлым көп болса, сапаны бақылау соғұрлым маңызды: тіркеу кезінде құжаттарды тексеру, жарияланар алдында карточкаларды модерациялау, пайдаланушылардың шағымдары, адал емес қатысушыларды бұғаттау, әкімшілер әрекеттерінің журналы. Мысалы, Restorzy-де мамандарды тексеру және рейтинг жүйесі жұмыс істейді.

Монетизация модельдері

Төлем логикасын бизнес-моделіңізге сай жобалаймыз: әр мәмілеге комиссия, сатушыларға жазылым, карточкаларды ақылы орналастыру және жылжыту, жарнама орындары, пайдаланушыларға ақылы функциялар немесе осы нұсқалардың үйлесімі. Модель неғұрлым ерте анықталса, оны дерекқор мен қаржылық есептілікке енгізу соғұрлым оңай болады, іске қосқаннан кейін платформаны қайта жасаудың қажеті болмайды.

Жаңа өнім іске қоссаңыз, бірден барлық функциясы бар платформа құрудың қажеті жоқ. Негізгі гипотезаны — алаңға сатушылар келе ме және сатып алушылар төлеуге дайын ба — тексеретін MVP-ден, яғни ең аз өміршең нұсқадан бастаған дұрыс.

Стартаптарға қалай көмектесеміз:

• бизнес-модельді талдап, өнім онсыз жұмыс істемейтін функцияларды бөліп аламыз — қалғанын даму жоспарына көшіреміз;
• алғашқы табыстардан кейін MVP-ді қайта жазудың қажеті болмайтындай архитектура жобалаймыз: дерекқор, рөлдер мен API бірден өсуге есептелген;
• әзірлеу басталғанға дейін инвесторлар мен алғашқы пайдаланушыларға көрсетуге болатын басылатын прототип жасаймыз;
• бірінші нұсқаны іске қосып, аналитиканы қосамыз және деректер бойынша әрі қарай нені дамыту керегін шешеміз.

Маркетплейс MVP-інің типтік құрамы: сатып алушылар мен сатушыларды тіркеу, сатушының қарапайым кабинеті, іздеуі және базалық сүзгілері бар каталог, тауар немесе қызмет карточкасы, себет немесе өтінім, онлайн төлем, тапсырыс туралы хабарламалар және модерацияға арналған әкімшілік панель. Рейтингтер, күрделі сүзгілер, адалдық бағдарламалары, мобильді қосымша және есеп жүйелерімен интеграцияларды алғашқы пайдаланушылар сұранысты растағанда келесі релиздермен қосамыз.

Портфолиомыздағы стартап-жобаның мысалы — шетелдік ЖОО-ларға түсуді цифрландыруға арналған Mentor Me платформасы: біз оны жеке кабинетімен және бөлек білім беру платформасымен бірге нөлден әзірледік. Өнімнің бірінші нұсқасына қалай кірісу керегі туралы «MVP жасау: болу ма, болмау ма?» мақаласынан оқыңыз.

1. Талдау және ТТ. Рөлдерді, сценарийлерді, бизнес-ережелерді, интеграцияларды және жүктемеге қойылатын талаптарды сипаттаймыз. Толық техникалық тапсырма мен функционал сипаттамасын жасаймыз.
2. Прототиптер. Негізгі экрандардың интерактивті прототиптері: каталог, сатушы кабинеті, тапсырысты рәсімдеу, әкімшілік панель.
3. Дизайн. Бренд стиліндегі бет макеттері, бейімделгіш нұсқалар, әрі қарай дамытуға арналған UI-кит.
4. Архитектура және әзірлеу. Дерекқорды жобалаймыз, серверлік бөлікті, API, CMS мен интерфейстерді жазамыз. Модульдер дайын болған сайын нәтижені тесттік серверде көрсетеміз.
5. Тестілеу. Альфа және бета тестілеу, жүктеме тексерістері, іске қосуға дейін қателерді түзету.
6. Іске қосу. Жұмыс серверіне көшіру, төлемдер мен аналитиканы қосу, ішкі SEO-оңтайландыру, командаңызды оқыту.
7. Дамыту. 24 ай тегін техникалық қолдау, жаңа функциялар — келісілген жоспар және келісімшарт бойынша.

Басында тапсырыс берушіден бизнес-модельдің сипаттамасы, үлгі ретінде алынатын алаңдардың мысалдары, рөлдер мен төлемдерге қойылатын талаптар, сондай-ақ өнім бойынша шешім қабылдайтын адамның байланысы керек. Кейбір сұрақтар әлі ашық болса, оларға талдау кезеңінде бірге жауап береміз.

Мерзім рөлдер, модульдер мен интеграциялар санына байланысты. Әр модульдің қашан дайын болатынын көріп, маркетингті іске қосуды жоспарлай алуыңыз үшін мерзімді ТТ-дан кейін атап, келісімшартта кезең-кезеңімен бекітеміз.

Алаңға алғашқы сатушылар мен алғашқы сатып алушылар керек, сондықтан әзірлеумен қатар каталогты толтыруды, серіктестермен келісімшарттарды және жарнамалық науқандарды дайындауды ұсынамыз. Іске қосқаннан кейін каталогты SEO-жылжытуға көмектесеміз — айына 100 000 ₸-ден.

Studio Nomad-та портал, маркетплейс немесе веб-сервис әзірлеу 800 000 ₸-ден бастап тұрады; типтік ауқым — 800 000-нан 2 500 000 ₸-ге дейін. Рөлдері мен интеграциялары көп ірі платформаларды жеке бағалаймыз. Бағаға мыналар әсер етеді:

• алаң моделі: тауарлар немесе қызметтер, B2C немесе B2B, бір сатушы немесе көп;
• рөлдер мен жеке кабинеттер саны;
• төлемдер: онлайн төлем, комиссиялар, сатушыларға төлемдер;
• 1С, CRM, қойма, жеткізу, карталар және сыртқы API-мен интеграциялар;
• жүктеме мен қауіпсіздікке қойылатын талаптар;
• веб-нұсқаға қосымша мобильді қосымша — мобильді қосымшалар әзірлеу бетін қараңыз.

Құнға ТТ мен функционал сипаттамасы, макеттер мен дизайн, CMS-ті нөлден бағдарламалау, API арқылы интеграциялар, альфа және бета тестілеу, ішкі SEO-оңтайландыру және 2 жыл техникалық қолдау кіреді. Әзірлеуден бөлек, іске қосу бюджетіне хостинг пен серверлерді, төлем сервистерінің комиссияларын және маркетингті қосыңыз: алаң сатушыларды да, сатып алушыларды да бір мезгілде тартуы керек. Порталдар мен маркетплейстерге студиямен тікелей 12 айға дейін бөліп төлеу қолданылады: алғашқы жарна мен төлем кестесін жеке, банксіз және үстеме төлемсіз анықтаймыз. Басқа сайт түрлерінің тарифтерімен сайтқа тапсырыс беру бетінде салыстыруға болады.

Платформаларды өсуге төтеп беретін стекте жазамыз: серверлік бөлігі — Laravel немесе Node.js (Express), интерфейстер — Nuxt (Vue) немесе Next.js (React), дерекқорлар — MySQL немесе PostgreSQL. Жекелеген міндеттер үшін басқа құралдарды қолданамыз: мысалы, KAZMINERALS-қа арналған WMS-ті .NET пен C#-та, ал Grocemania маркетплейсін Magento 2-де әзірледік.

• Өсуге арналған архитектура — жаңа сатушыларды, мобильді қосымшаны және сыртқы сервистерді ядроны қайта жазбай қосу үшін модульдер, кезектер, кэштеу және API.
• Қауіпсіздік — қолжетімділік құқықтарын шектеу, берілетін деректерді шифрлау, күдікті әрекетті бақылау, резервтік көшіру.
• Каталогтарға арналған SEO — адамға түсінікті URL, мыңдаған бетке арналған мета-тег шаблондары, тауар микроразметкасы, sitemap, жоғары жүктелу жылдамдығы.
• Интеграциялар — Kaspi және Halyk төлем сервистері, 1С және МойСклад, CRM, жеткізу қызметтері. Толығырақ — Kaspi және 1С интеграциясы бетінде.

Алаңда тауарлар мен пайдаланушылар саны өскенде іздеу, каталог және фондық тапсырмалар тар орынға айналады. Сондықтан дерекқор индекстерін, каталог беттерін кэштеуді, тауарларды импорттау мен таратылымдарға арналған кезектерді, файлдар мен суреттерге арналған бөлек қойманы алдын ала қарастырамыз. Платформаның беріктік қорын білу үшін іске қосар алдында жүктеме тестілеуін өткіземіз.

Шетел нарығында да тәжірибеміз бар: Grocemania мен Restorzy Ұлыбританияда жұмыс істейді, сондықтан көптілділікті, әртүрлі валюталарды және пайдаланушы тәжірибесіне қойылатын талаптарды ескереміз. Бизнесіңізге жария алаң емес, ішкі есеп жүйесі керек болса, CRM әзірлеу және автоматтандыру бетін қараңыз; бір сатушысы бар дүкенге интернет-дүкен жеткілікті.

• Портфолиодағы нақты платформалар — Қазақстан мен Ұлыбританияға арналған маркетплейстер, порталдар, жеке кабинеттер және LMS.
• Бір студиядағы толық цикл — талдау, дизайн, әзірлеу, тестілеу және SEO өз командамыздың күшімен.
• Қораптық шешімдерсіз өз кодымыз — платформа сіздің бизнес-моделіңізге арнап жазылады және дайын қозғалтқыштардың шектеулеріне тәуелді емес.
• Келісімшарт және ашық смета — көлем, кезеңдер, мерзім және баға жұмыс басталғанға дейін бекітіледі.
• 24 ай кепілдік пен техникалық қолдау іске қосқаннан кейін, одан әрі — келісімшарт бойынша сүйемелдеу.
• Банксіз және үстеме төлемсіз 12 айға дейін бөліп төлеу.
• Алматыдағы кеңсе және бүкіл Қазақстан компанияларымен, соның ішінде Астанамен жұмыс.

Идеяңыз туралы айтып беріңіз — әзірлеуге тапсырыс беру бетінде өтінім қалдырыңыз. MVP-ді тұжырымдауға көмектесіп, бюджет пен мерзімді бағалаймыз.