Сайт әзірлеу кезеңдері және нақты мерзімдер: брифтен іске қосуға дейін

«Сайт қанша уақытта жасалады?» — «қанша тұрады?» деген сұрақтан кейінгі екінші сұрақ. «Бір аптадан жарты жылға дейін» деген жауап шындыққа сай, бірақ одан пайда аз. Сондықтан бұл мақалада сайт әзірлеу кезеңдерін рет-ретімен талдаймыз: әр қадамда не болады, ол қанша уақыт алады, осы кезде тапсырыс берушіден не қажет және жобалар көбіне неліктен мерзімнен асып кетеді.

Біз — Алматыдағы Studio Nomad веб-студиясымыз, портфолиомызда лендингтерден бастап порталдар мен CRM жүйелеріне дейін 70-тен астам жоба бар. Төмендегі мерзімдер біздің тәжірибемізден алынған. Бұл «үш күнде дайын» деген уәде емес, іске қосуды жоспарлауға және кез келген коммерциялық ұсыныстың шынайылығын тексеруге көмектесетін бағдар.

Қысқаша: сайт қанша уақытта жасалады

Мерзім ең алдымен сайттың түріне және функциялардың санына байланысты. Біздің жобаларымыз бойынша бағдарлар:

Жоба түрі	Әзірлеу мерзімі	Мерзімге ең көп әсер ететін нәрсе
Лендинг	ТТ келісілген сәттен бастап 7–14 жұмыс күні	Мәтіндердің дайындығы, блоктар саны, квиздер мен калькуляторлар
Сайт-визитка	20–30 жұмыс күні	Беттер саны, фото мен мәтіндердің болуы
Корпоративтік сайт	Стандартты көлемде 30–45 күн	Бөлімдер саны, тілдік нұсқалар, жеке кабинет, интеграциялар
Интернет-дүкен	40–80 жұмыс күні	Каталог көлемі, онлайн-төлем, 1С-пен деректер алмасу, жеткізу
Портал, маркетплейс, веб-сервис	40–120 жұмыс күні, көбіне кезең-кезеңімен	Пайдаланушы рөлдері, модульдер, төлемдер, сыртқы API

Біздің портфолиодан бірнеше мысал: Grand Family салтанат залының сайтын 20 жұмыс күнінде, BCC Invest корпоративтік сайтын 50 жұмыс күнінде, Ақ Жол Pharm дәріханасының интернет-дүкенін 70 жұмыс күнінде, «Казтелепорт» корпоративтік порталын 120 жұмыс күнінде жасадық. Нақты мерзімді техникалық тапсырмадан кейін айтамыз және шартта кезеңдер бойынша бекітеміз.

Диапазондар неге соншалықты кең? Бір түрдің ішінде жобалар көлемі жағынан қатты ерекшеленеді. Дайын мәтіндері бар он беттік корпоративтік сайт пен каталогы, жеке кабинеті және үш тілдік нұсқасы бар сайт ресми түрде бір санатқа жатады, бірақ еңбек сыйымдылығы бойынша бірнеше есе ерекшеленеді. Сондықтан атауларды емес, жұмыс құрамын салыстырыңыз.

Сайт әзірлеу кезеңдері қадам бойынша

Әр студияда кезеңдер әртүрлі аталады, бірақ логикасы бір: алдымен не істейтінімізді келісеміз, содан кейін жобалаймыз, дизайн жасаймыз, бағдарламалаймыз, тексереміз және іске қосамыз. Бізде бұл былай құрылған.

1. Бриф және алғашқы кездесу

Алматыдағы кеңсемізде немесе онлайн кездесеміз. Бизнесті, аудиторияны, сайттың мақсаттарын, бәсекелестерді және сізге ұнайтын мысалдарды талқылаймыз. Бұл қадамда бюджет пен іске қосудың қалаған күнін айту маңызды: бірінші нұсқада қандай көлемді жасауға болатыны соларға байланысты. Әдетте бриф бір кездесу мен нақтылауға арналған бірер күнді алады.

2. Коммерциялық ұсыныс және шарт

Бриф қорытындысы бойынша ұсыныс дайындаймыз: жұмыс құрамы, құны, мерзімдері және төлем кестесі. Келісілгеннен кейін шартқа қол қоямыз. Осы сәттен бастап жобаның күнтізбелік жоспары болады, екі тарап та не және қашан дайын болуы керегін біледі.

3. Техникалық тапсырма және құрылым

Әр бет пен функцияны сипаттаймыз: сайтта қандай бөлімдер, формалар, сүзгілер, тілдік нұсқалар болады, CRM, 1С немесе төлем жүйелерімен қандай интеграциялар қажет. ТТ — жобаның басты құжаты: жұмыс кейін соның негізінде қабылданады, сондықтан бұл кезеңге уақытты аямаған жөн. Корпоративтік сайттың ТТ-сына әдетте бірнеше күн кетеді, дүкен немесе портал үшін одан көбірек.

4. Прототиптер

Негізгі беттердің безендірусіз сызбаларын жасаймыз: мәзір қайда тұрады, басты бетте қандай блоктар болады, пайдаланушы өтінім қалдыруға немесе сатып алуға қалай жетеді. Прототипті түзету дайын дизайнды түзетуден арзан, сондықтан сайттың логикасын дәл осы жерде тексереміз.

5. Дизайн

Басты және ішкі беттердің макеттерін фирмалық стильде, бірден екі нұсқада — компьютерге және смартфонға арнап жасаймыз. Көрсетеміз, түзетулерді жинаймыз, келісеміз. Бриф кезінде өзіңізге ұнайтын және ұнамайтын мысалдарды көрсетсеңіз, әдетте бір-екі рет түзету жеткілікті.

6. Беттеу және бағдарламалау

Ең ұзақ кезең. Келісілген дизайнды беттейміз, басқару жүйесін, формаларды және жеке кабинеттерді бағдарламалаймыз, интеграциялар мен тілдік нұсқаларды қосамыз. Біз шаблонсыз өз кодымызды жазамыз және жұмыстың қалай жүріп жатқанын көріп отыруыңыз үшін нәтижені дайын болған сайын тестілік серверде көрсетеміз.

7. Толтыру

Мәтіндерді, фотосуреттерді, құжаттарды, тауарларды жүктейміз. Интернет-дүкен үшін бұл көбіне каталогты 1С-тен немесе Excel-ден импорттау. Сонымен қатар беттердің мета-тегтері мен басқа да SEO-параметрлерін толтырамыз.

8. Тестілеу

Формаларды, төлемді, жүктелу жылдамдығын, сайттың әртүрлі құрылғылар мен браузерлерде көрсетілуін тексереміз. Дүкен үшін сынақ тапсырыстары мен төлемдерін жасаймыз, интеграциялары бар сайттарда деректер алмасуын нақты сценарийлерде тексереміз.

9. Іске қосу және оқыту

Сайтты жұмыс серверіне көшіреміз, доменді және аналитиканы қосамыз, іздеудегі позицияларды жоғалтпау үшін ескі сайттан редиректтерді баптаймыз. Қолжетімділіктерді тапсырамыз және қызметкерлеріңізге басқару панелінде қалай жұмыс істеу керегін көрсетеміз.

10. Кепілдік және сүйемелдеу

Іске қосу жобаның соңы емес. Алғашқы апталарда қателер мен индекстеуді қадағалаймыз, содан кейін сайт кепілдікте қалады: клиенттерімізге техникалық сүйемелдеу 24 ай тегін.

Бриф пен техникалық тапсырма: айырмашылығы неде

Бұл екі құжатты жиі шатастырады, бірақ олардың міндеттері әртүрлі.

Бриф — сіздің бизнесіңіз бен міндетіңіз туралы сауалнама. Оны тапсырыс беруші толтырады, қажет болса студия менеджерімен бірге. Жақсы брифте мыналар болады:

• компания немен айналысады және оның клиенттері кім;
• сайт не үшін қажет: өтінімдер, сатылым, имидж, қызметкер іздеу;
• келуші қандай әрекет жасауы керек;
• ұнайтын және ұнамайтын сайттардың мысалдары және себебі;
• міндетті бөлімдер мен функциялар;
• бюджет және іске қосудың қалаған күні.

Техникалық тапсырманы орындаушы бриф қорытындысы бойынша дайындайды. Бұл енді жұмыс құжаты: беттер тізімі және олардың мазмұны, әр функцияның сипаттамасы, пайдаланушы сценарийлері, интеграциялар, тілдік нұсқаларға, жылдамдыққа және SEO-ға қойылатын талаптар. ТТ шартқа қосымша ретінде тіркеледі және екі тарапты да қорғайды: сіз не алатыныңызды нақты білесіз, ал студия нені жасауы керегін біледі.

Егер орындаушы ТТ-сыз бағдарламалауды бастауға дайын болса, бұл — тәуекел. Көлемі сипатталмаса, жұмысты қабылдау қиын, ал қандай да бір функцияның «жетіспейтінін» дәлелдеу мүмкін емес дерлік.

Сайт жасау үшін не қажет: тапсырыс беруші не дайындауы керек

Кешігудің ең жиі себебі — бағдарламалау емес, материалдарды күту. Жоба жоспар бойынша жүруі үшін мыналарды алдын ала дайындаңыз:

• домен — компанияңыздың атына тіркелгені жөн — және оған қолжетімділік;
• логотип пен фирмалық стиль: түстер, қаріптер, брендбук болса;
• компания, қызметтер мен тауарлар туралы мәтіндер немесе оларды жазуға болатын негізгі тезистер;
• команданың, кеңсенің, өнімнің, нысандардың фотосуреттері;
• прайс және қызметтер мен тауарлар тізімі, дүкен үшін — 1С-тен алынған деректер немесе Excel кестесі;
• ескі сайтқа, хостингке, Google Search Console, Яндекс Вебмастер және аналитика жүйелеріне қолжетімділік;
• сұрақтарға жауап беріп, кезеңдерді келісетін жауапты қызметкер.

Бірдеңе жетіспесе, алаңдамаңыз. Мәтіндерге сайтпен бірге тапсырыс беруге, фотосуреттерді бөлек түсіруге болады, ал жетіспейтінін жинауға бриф көмектеседі. Ең бастысы — басында материалдар тізімі мен оларды тапсыру мерзімдерін келісу.

Мерзімдер неге бұзылады және оның алдын қалай алуға болады

Біздің тәжірибемізде жобалар бір себептермен кешігеді:

• Материалдар жоспардан кеш келеді. Сайт дайын, ал мәтіндер мен фотолар компания ішінде әлі келісіліп жатыр.
• Ұзақ келісу. Макетті бес адам қарайды, әрқайсысы өз түзетуін енгізеді.
• Талаптар өзгереді. Дизайн бекітіліп қойған кезде, жобаның ортасында жаңа бөлімдер мен функциялар пайда болады.
• Сыртқы жүйелер. Банкпен, 1С-пен немесе жеткізу қызметімен интеграциялар үшінші тараптардың қолжетімділіктері мен құжаттамасына байланысты.

Мерзімге үлгеруге не көмектеседі:

• шешім қабылдайтын бір адамды тағайындау;
• нәтижені соңында бәрін бірден емес, кезең-кезеңімен келісу;
• жаңа идеяларды ағымдағы кезеңге қоспай, екінші кезекке арналған тізімге жазу;
• сыртқы жүйелерге қолжетімділікті алғашқы аптада-ақ сұрату;
• кезең-кезеңімен іске қосу: мысалы, интернет-дүкенді каталог пен өтінімдермен ашып, онлайн-төлем мен жеке кабинетті келесі кезеңде қосуға болады.

Ал «шұғыл жасау» әдетте қымбатқа түседі: мерзімді қысқарту үшін команда бірнеше кезеңді қатар жүргізуге мәжбүр болады. Мерзім мен бюджеттің байланысы туралы «Қазақстанда сайт қанша тұрады» мақаласында толығырақ жаздық.

Сайтқа дұрыс тапсырыс беру: тексеру тізімі

1. Сайттың мақсатын және келушінің басты әрекетін анықтаңыз: қоңырау, өтінім, сатып алу.
2. Ұнайтын сайттардың мысалдарын жинап, оларда нақты не ұнайтынын жазып қойыңыз.
3. Бюджетті және сайт жұмыс істей бастауы керек күнді белгілеңіз.
4. Кезеңдері және әр кезеңнің мерзімі көрсетілген коммерциялық ұсыныс сұратыңыз.
5. ТТ жұмысқа кіретінін және шартқа тіркелетінін тексеріңіз.
6. Құнына не кіретінін нақтылаңыз: дизайн, мобильді нұсқа, толтыру, SEO-баптау, оқыту.
7. Домен, қолжетімділіктер және сайтқа құқықтар өзіңізде қалатынына көз жеткізіңіз.
8. Іске қосқаннан кейінгі кепілдік пен қолдау туралы сұраңыз.

Бюджет бәрін бірден төлеуге мүмкіндік бермесе, төлемді бөліктерге бөлуге болады: біз банктерсіз және артық төлемсіз 12 айға дейін бөліп төлеуді ұсынамыз.

Әзірлеу мерзімдері туралы жиі қойылатын сұрақтар

Сайтты бір аптада жасауға бола ма?

Лендингті — шамамен иә: мәтіндер дайын болып, келісу жылдам жүрсе, біз 7–14 жұмыс күнінде үлгереміз. Корпоративтік сайтты немесе интернет-дүкенді бір аптада тек дайын шаблонмен немесе конструкторда құрастыруға болады. Уақытша бет үшін бұл қолайлы, бірақ жеке дизайн, интеграциялар және тиянақты тестілеу мұндай мерзімге сыймайды.

Мерзім қай сәттен бастап есептеледі?

Шартта көрсетілген күннен бастап: әдетте қол қойылып, алдын ала төлем жасалып, ТТ келісілгеннен кейін. Тапсырыс берушіден материалдар немесе жауаптар кешіксе, мерзім сол уақытқа жылжиды. Мұндай талапты жобаның соңында білгеннен гөрі, шарттан алдын ала көрген жөн.

Жоба бізден қанша уақыт талап етеді?

Сіздің қатысуыңыз үш сәтте көбірек қажет: басында (бриф және қолжетімділіктер), прототиптер мен дизайнды келісу кезінде және іске қосар алдында, жұмысты қабылдаған кезде. Қалған уақытта менеджердің сұрақтарына жауап беріп, материалдарды уақытында тапсырсаңыз жеткілікті.

Сайт белгілі бір күнге қажет болса, не істеу керек?

Бұл туралы бриф кезінде айтыңыз. Іске қосу ашылуға, іс-шараға немесе жарнаманың басталуына байланысты болса, жоспарды сол күнге қарай құрамыз. Барлық көлем ол күнге сыймаса, белгіленген күнге негізгі беттері бар бірінші кезекті іске қосамыз, ал қалғанын келесі кезеңде қосамыз.

Редизайн қанша уақыт алады?

Шамамен сол түрдегі жаңа сайтпен бірдей, оған қоса контентті ескі сайттан көшіруге және іздеудегі позицияларды сақтау үшін редиректтерді баптауға уақыт кетеді. Нақты мерзім құрылымды сақтайтынымызға немесе толық өзгертетінімізге байланысты: оны қазіргі сайтты зерттегеннен кейін айтып, шартта бекітеміз.

Қорытынды

Сайт әзірлеу — бір үлкен қадам емес, кезеңдер тізбегі: бриф, шарт, ТТ, прототиптер, дизайн, бағдарламалау, толтыру, тестілеу және іске қосу. Лендинг бұл жолдан 7–14 жұмыс күнінде, стандартты көлемдегі корпоративтік сайт 30–45 күнде, дүкен мен портал бірнеше айда өтеді. Мерзімге бағдарламашылардан гөрі материалдардың дайындығы мен келісу жылдамдығы көбірек әсер етеді.

Studio Nomad-та кезеңдер мен мерзімдер шартта бекітіледі, ал әр кезеңнің нәтижесін сіз көріп, келісіп отырасыз. Бізде дизайн, әзірлеу және SEO бойынша өз командамыз, шаблонсыз өз кодымыз, Алматыдағы кеңсе, кепілдік және 24 ай тегін сүйемелдеу бар. Процесс туралы толығырақ — Алматыда сайт жасау бетінде. Жобаңыздың мерзімі мен құнын білу үшін сайтқа тапсырыс беру бетінде өтінім қалдырыңыз: біз жауап беріп, жұмыс жоспарын дайындаймыз.