Бұлттық технологиялар (Cloud Computing) — есептеу ресурстары мен қызметтерін интернет арқылы ұсыну моделі. Пайдаланушылар жергілікті серверлер мен инфрақұрылымды қолданудың орнына есептеу қуаты, деректерді сақтау, қосымшалар және басқа да қызметтер сияқты ресурстарға интернет арқылы қол жеткізе алады. Бұл инновация жыл өткен сайын кеңінен таралып келеді.

Бұлттық технологиялардың бірнеше санаты бар:

  1. Қызмет ретіндегі бағдарламалық қамтамасыз ету (SaaS) — қосымшалар қашықтағы серверлерде орналасып, интернет арқылы қолжетімді болатын бағдарламалық қамтамасыз етуді ұсыну моделі. Пайдаланушылар қосымшаны өз құрылғыларына орнатпай-ақ, оған браузер немесе арнайы клиент арқылы кіре алады.

SaaS-қосымшалар жазылым түрінде, әдетте бір айға немесе бір жылға ұсынылады. Осы жазылым аясында пайдаланушылар қосымшаға қолжетімділік алып, оны өз қажеттіліктеріне қарай пайдаланады. Бұл жағдайда бағдарламалық қамтамасыз етудің лицензиялары мен оған қызмет көрсету үшін төлеудің қажеті жоқ, өйткені мұндай шығындардың бәрін провайдер өз мойнына алады.

  1. Қызмет ретіндегі платформа (PaaS) — компания қосымшаларды әзірлеуге, тестілеуге және басқаруға арналған құралдарды ұсынатын бұлттық қызметтер моделі. PaaS әзірлеушілерге бұлттық қызметтер провайдерінің есептеу ресурстары мен инфрақұрылымын пайдалана отырып, қосымшаларды жасауға және іске қосуға мүмкіндік береді.

Әдетте жазылым түрінде ұсынылады, оған көбінесе қосымшаларды әзірлеуге және іске қосуға қажетті құралдар кіреді.

  1. Қызмет ретіндегі инфрақұрылым (IaaS) — провайдер серверлер, деректер қоймасы, желілік құрылғылар және басқа да ресурстар сияқты виртуалды инфрақұрылымды интернет арқылы ұсынатын модель. Пайдаланушылар бұл ресурстарды қажетіне қарай жалға алып, пайдалана алады және тек іс жүзінде қолданғаны үшін ғана төлейді.

Бұлттық технологиялардың мысалдары өте көп, солардың бірнешеуін атап өтейік:

  • Бұлттағы деректер қоймасы: өз деректеріңізді бұлттағы қашықтағы серверлерде сақтауға мүмкіндік беретін қызмет. Мысалдар: Amazon S3, Microsoft Azure Storage және Google Cloud Storage.
  • Виртуалды машиналар: бұл машиналарды қосымшаларды іске қосу және деректерді сақтау үшін пайдалануға болады. Мысалдар: Amazon EC2, Microsoft Azure Virtual Machines және Google Compute Engine.
  • Әлеуметтік желілер: бұлтта жұмыс істейтін және пайдаланушыларға өзара қарым-қатынас жасап, ақпарат алмасуға мүмкіндік беретін қосымшалар. Мысалдар: Facebook, Twitter және LinkedIn.
  • Бұлттық бейнеконференция жүйелері: пайдаланушыларға бейнеконференция өткізуге және нақты уақыт режимінде бірлесіп жұмыс істеуге мүмкіндік беретін қосымшалар. Мысалдар: Zoom, Microsoft Teams және Google Meet.
  • Бұлттық деректерді талдау жүйелері: пайдаланушыларға бұлтта ауқымды ақпаратты талдауға мүмкіндік беретін қосымшалар. Мысалдар: Amazon Redshift, Microsoft Azure HDInsight және Google BigQuery.

Бұл — қолдану мысалдарының шағын бөлігі ғана, өйткені жыл сайын оларды қолданудың жаңа тәсілдері пайда болып отырады.

Бұлттық технологиялардың артықшылықтары:

  1. Икемділік: бұлттық технологиялар ресурстарды бизнестің өзгермелі қажеттіліктеріне сәйкес масштабтауға және өзгертуге мүмкіндік береді.
  1. Ыңғайлы қолжетімділік: «бұлттар» пайдаланушыларға интернет бар кез келген жерден жұмыс істеуге мүмкіндік беріп, деректер мен қосымшаларға ыңғайлы қолжетімділікті қамтамасыз етеді.
  1. Сенімділік: бұлттық технологиялар провайдерлері резервтік көшіру, бұзып кіруден қорғау жүйелері және ақауға төзімді жүйелер арқылы жоғары қолжетімділік пен деректердің қорғалуын қамтамасыз етеді.

Бұлттық технологиялардың кемшіліктері:

  1. Тәуелділік: бұлттық технологияларды пайдаланушылар толығымен провайдерге тәуелді болады, бұл іркілістер немесе қауіпсіздікке қатысты мәселелер туындаған жағдайда тәуекелдер мен қиындықтар тудыруы мүмкін.
  1. Жоғары жылдамдықты интернет байланысының қажеттілігі: бұлттық технологияларды пайдалану жылдам әрі тұрақты интернет байланысын талап етеді, ал ол кейбір өңірлерде қолжетімсіз болуы мүмкін.

Бұлттық технологиялар бизнесте айтарлықтай тиімді, өйткені олар компания ішіндегі көптеген процестерді жеделдетеді. Бұлар Жасанды интеллектпен және IT-қызметтердің қарқынды дамып келе жатқан басқа да салаларымен қатар тұрған озық технологиялар екенін сеніммен айтуға болады.