«Веб-студия Алматы» деген сұрау бойынша іздеу жүйесі ондаған компанияны көрсетеді, ал бір сайтқа берілген ұсыныстар бағасы, мерзімі және жұмыс құрамы бойынша бірнеше есе ерекшеленеді. Студияларды олардың өз сайттарына қарап салыстырудан пайда аз: әдемі басты бет барлығында бар. Ең маңыздысы — орындаушының қалай жұмыс істейтінін, бағасына не кіретінін және іске қосқаннан кейін бір жылдан соң сайтыңызбен не болатынын түсіну.

Біз де веб-студиямыз және бұл нарықты іштей білеміз. Мақалада кез келген мердігерді бағалауға болатын критерийлерді және сайт әзірлеуге арналған шартты тексеру тізімін жинадық. Бұл тізім арқылы бізді де тексеруге болатындай етіп жазуға тырыстық.

Іздеуден бұрын: міндетті нақтылаңыз

Не тапсырыс беретініңізді түсінсеңіз, студияны таңдау оңайырақ. Өзіңізге бірнеше сұрақ қойыңыз:

  • сайт не үшін қажет: өтінімдер, сатылым, имидж, қызметкер іздеу, серіктестерді ақпараттандыру;
  • сайттың қай түрі сәйкес келеді: лендинг, корпоративтік сайт, интернет-дүкен немесе портал;
  • қандай интеграциялар қажет: CRM, 1С, онлайн-төлем, жеткізу;
  • қандай бюджет бөлуге дайынсыз және сайт қай күнге дейін жұмыс істей бастауы керек;
  • іске қосқаннан кейін компанияда сайтты кім жүргізеді.

Осы жауаптармен студиялардан «бәрі үшін» деген баға жиынтығын емес, салыстыруға келетін ұсыныстар аласыз. Процестің өзі қалай құрылатынын және қанша уақыт алатынын «Сайт әзірлеу кезеңдері және нақты мерзімдер» мақаласында егжей-тегжейлі талдадық.

Студия ма, әлде жеке әзірлеуші ме

Жеке әзірлеуші шағын міндет үшін қолайлы нұсқа: қарапайым лендинг, акцияға арналған бет, дайын сайтты пысықтау. Бастапқыда бұл әдетте арзанырақ әрі жылдамырақ. Тәуекелі мынада: дизайнға да, кодқа да, SEO-ға да бір адам жауап береді, ол ауырып қалса немесе басқа жобаны алса, жұмыс тоқтайды. Жоба тапсырылғаннан кейін оны пысықтау жұмыстарына табу қиынға соғуы мүмкін.

Студия қымбатырақ, бірақ жолға қойылған процесс береді: менеджер, дизайн, әзірлеу және SEO бойынша бөлек мамандар, тестілеу, шарт және кепілдік. Корпоративтік сайт, интернет-дүкен немесе интеграциялары бар жоба үшін бұл әдетте өзін ақтайды: мұндай сайттар жылдар бойы жұмыс істейді, сондықтан оларды қолдайтын адам болуы маңызды.

Тағы бір жиі қойылатын сұрақ — студияның сіздің қалаңызда болуы маңызды ма. Жеке кездесу басында тезірек келісуге көмектеседі, бірақ жұмыстың басым бөлігі бәрібір онлайн жүреді: қоңыраулар, тестілік сервер, құжаттардағы келісулер. Сондықтан процеспен, шартпен және портфолиомен салыстырғанда география екінші кезектегі мәселе.

Таңдау критерийлері: сайтқа тапсырыс бергенде неге назар аудару керек

1. Ашып көруге болатын портфолио

Скриншоттарға емес, жұмыс істеп тұрған сайттарға қараңыз. Оларды телефоннан ашып, клиенттің жолынан өтіңіз: қызметті табыңыз, өтінім қалдырыңыз, тауарды себетке салыңыз. Портфолиода сіздің ауқымыңыздағы және ұқсас күрделіліктегі жобалар бар-жоғын тексеріңіз: лендинг жасайтын студия интернет-дүкенді 1С-пен интеграциялауды әрдайым меңгере бермейді, керісінше де солай. Студия нақты не жасағанын — бүкіл жобаны ма, әлде тек дизайнды ма — нақтылаңыз.

2. Тексеруге болатын пікірлер

Студия сайтындағы пікірлер — пайдалы, бірақ біржақты дереккөз. Ұқсас жобасы бар бір-екі клиенттің байланыс деректерін сұрап, оларға бірнеше сұрақ қойыңыз: мерзімге үлгерді ме, студия түзетулерге қалай қарады, іске қосқаннан кейін хабарласа ма.

3. Алғашқы кездесудегі сұрақтар

Жақсы орындаушы алдымен бизнесіңіз, клиенттеріңіз және мақсаттарыңыз туралы сұрайды, тек содан кейін бағасын айтады. Егер «сайт қанша тұрады» деген хабарламадан бес минут өткен соң смета жіберілсе, сірә, сізге кейін міндетке бейімдеуге тура келетін типтік шешім ұсынылып отыр.

4. Ашық смета

Сметадан не үшін төлейтініңіз түсінікті болуы керек: талдау және ТТ, дизайн, мобильді нұсқа, бағдарламалау, басқару жүйесі, толтыру, SEO-баптау, тестілеу, іске қосу. Бағаға не кірмейтінін бөлек нақтылаңыз: домен, хостинг, мәтіндер, фотосурет түсіру, ақылы лицензиялар мен сервистер. Түсіндірмесі жоқ бір жалпы сома — сұрақ қоюға себеп.

5. Кезеңдер және әрқайсысының мерзімі

Күнтізбелік жоспар сұратыңыз: прототиптер, дизайн, тестілік нұсқа және іске қосу қашан болады. Студия аралық нәтижелерді көрсетіп, сізбен келісіп отырса, бұл — қалыпты жағдай. Күрделі жобаға шынайы емес қысқа мерзім — алаңдатарлық белгі: интеграциялары бар интернет-дүкен бір аптада жасалмайды.

6. Технологиялар және сайтқа қолжетімділік

Сайт неде жасалатынын сұраңыз: конструктор, шаблоны бар дайын CMS немесе жеке әзірлеме. Әр нұсқаның өз орны бар, бірақ сіз оның шектеулерін түсінуіңіз керек. Басты сұрақ — қажет болса, сайтты басқа хостингке көшіре аласыз ба немесе басқа мердігерге бере аласыз ба. Ол үшін бастапқы код, басқару панеліне және серверге қолжетімділік қажет.

7. Команда және байланыс

Жобаңызды кім жүргізетінін және онымен қалай байланысуға болатынын біліңіз. Бір жауапты менеджер, түсінікті байланыс арнасы және тұрақты есептер болғаны ыңғайлы. Дизайнды, бағдарламалауды және SEO-ны кім жасайтынын нақтылаңыз: өз мамандары ма, әлде сырттан тартылған мердігерлер ме. Екіншісі әрқашан жаман емес, бірақ мерзімге және нәтижені кімнен талап ететініңізге әсер етеді.

8. Алғашқы күннен SEO және жылдамдық

Іздеуде табылмайтын сайт өтінімді аз әкеледі. Әзірлеуге базалық SEO-баптау, мобильді нұсқа, жүктелу жылдамдығымен жұмыс және ескі сайттан редиректтер кіре ме, сұраңыз. «Бір айда топ-10» деген уәде — сақ болуға себеп: іздеудегі нәтижелер іздеу жүйелері мен бәсекелестерге байланысты, сондықтан адал мердігер оларды уәде етпейді.

9. Іске қосқаннан кейінгі кепілдік және қолдау

Кепілдік қанша уақытқа созылатынын, оған не кіретінін және қателер қаншалықты жылдам түзетілетінін нақтылаңыз. Кепілдік мерзімі біткеннен кейін қолдау қанша тұратынын және жетілдірулерге тапсырыс беруге бола ма, бөлек сұраңыз. Сайт жылдар бойы жұмыс істейді, ал жоба тапсырылғаннан кейін жоғалып кететін орындаушы бастапқы кездегі кез келген үнемнен қымбатқа түседі.

10. Шарт және құжаттар

Кезеңдері, актілері және жабу құжаттары бар шарт бойынша жұмыс — компания үшін міндетті талап. Егер орындаушы мессенджердегі хат алмасумен шектелуді ұсынса, нәтижені талап етуге құралыңыз болмайды.

Баға: неге ең төмен сметаны таңдамаған жөн

Студиялар арасындағы баға айырмасы әдетте сараңдықпен емес, жұмыс құрамымен түсіндіріледі. Салыстыру әділ болуы үшін:

  • барлық орындаушыға бірдей бриф жіберіңіз;
  • сметаларды жол-жолымен салыстырыңыз: жеке дизайн, мобильді нұсқа, толтыру, SEO-баптау, кепілдік бар ма;
  • жұмыс барысында қосымша жұмыстар қажет болса, не болатынын нақтылаңыз;
  • иелену құнын екі-үш жылға алдын ала есептеңіз: қолдау, жетілдірулер, қайта жасау.

Тым төмен баға көбіне шаблонды, ТТ-ның жоқтығын немесе шартсыз жұмысты білдіреді. Тым жоғары баға да әрқашан сапаның белгісі емес: оның неден құралатынын түсіндіруді сұраңыз. Нарықтағы бағдарлар мен біздің бағаларды «Қазақстанда сайт қанша тұрады» мақаласына жинадық.

Веб-студиялар рейтингі: оны қалай пайдалану керек

«Алматыдағы веб-студиялар рейтингі» немесе «сайт жасайтын топ компаниялар» сияқты сұраулар бойынша көптеген тізім табуға болады. Олардың әдістемесі әртүрлі: біреулері студиялардың өздері толтыратын сауалнамаларды, енді біреулері жобалар санын немесе ақылы қатысуды ескереді. Сондықтан рейтинг дайын жауап ретінде емес, үміткерлер тізімі ретінде пайдалы. Одан үш-бес студияны таңдап, әрқайсысын жоғарыдағы критерийлер бойынша тексеріңіз: бұған бірер күн кетеді, бірақ айларды үнемдейді.

Алғашқы кездесуде қоюға тұрарлық сұрақтар

  1. Қандай ұқсас жобалар жасадыңыздар және сол сайттарды ашып көруге бола ма?
  2. Біздің жобамызбен нақты кім жұмыс істейді және кім байланыста болады?
  3. Жұмыс қандай кезеңдерден тұрады және әр кезеңнен кейін біз не көреміз?
  4. Құнына не кіреді, ал не бөлек төленеді?
  5. Қосымша жұмыстар қажет болса, олар қалай рәсімделеді?
  6. Домен, бастапқы код және дизайнға құқықтар кімге тиесілі болады?
  7. Сайттағы мәтіндерді, фотоларды және бағаларды өзіміз өзгерте аламыз ба?
  8. Кепілдікке не кіреді және одан кейінгі қолдау қанша тұрады?

Жауаптардан студияда процестің қаншалықты жолға қойылғаны бірден байқалады. Сенімді әрі нақты жауаптар — жақсы белгі, ал жалпы сөздер мен «жұмыс барысында көреміз» деген жауап — сақ болуға себеп.

Сайт әзірлеу шартын тексеру тізімі

Шарт — тапсырыс берушінің басты құралы. Қол қоймас бұрын онда мыналардың бар екенін тексеріңіз:

  • Жұмыстың нысанасы мен құрамы. Нақты не әзірленетіні. Техникалық тапсырма ауызша уағдаластық емес, шартқа қосымша болуы керек.
  • Кезеңдер бойынша мерзімдер. Күндері көрсетілген күнтізбелік жоспар және мерзім қай сәттен бастап есептелетіні туралы талап: мысалы, алдын ала төлем мен материалдар тапсырылғаннан кейін.
  • Құны және төлеу тәртібі. Тіркелген баға, кезеңдер бойынша төлем кестесі және қосымша жұмыстардың тәртібі: тек бөлек бағалау арқылы және олар басталғанға дейін келісу арқылы.
  • Қабылдау. Әр кезең қалай қабылданады, тексеруге қанша күн беріледі, бағаға дизайн бойынша неше рет түзету кіреді, актілерге қашан қол қойылады.
  • Сайтқа құқықтар. Сайттың бағдарламалық коды, мәтіндері мен графикасы «Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы» Қазақстан Республикасының Заңымен қорғалады. Дау туындамас үшін шартта нәтижеге мүліктік құқықтар төлемнен кейін сізге өтетіні және бастапқы кодты алатыныңыз тікелей жазылуы керек.
  • Домен, хостинг және қолжетімділіктер. Домен сіздің компанияңыздың атына тіркеледі. Іске қосқаннан кейін сізге басқару панеліне, серверге, аналитикаға және бастапқы кодқа қолжетімділік беріледі.
  • Дербес деректер. Сайтта өтінім формалары немесе жеке кабинет болса, құпиялылық саясаты мен деректерді өңдеуге келісім қажет. «Дербес деректер және оларды қорғау туралы» Қазақстан Республикасының Заңы дербес деректер базаларын Қазақстан аумағында сақтауды талап етеді, сондықтан сервер қайда орналасатынын нақтылаңыз.
  • Кепілдік. Кепілдік мерзімі, қандай қателер тегін және қанша уақытта түзетіледі.
  • Қолдау және жетілдірулер. Кепілдік кезеңі аяқталғаннан кейінгі жұмыстардың шарттары мен құны.
  • Құпиялылық. Коммерциялық деректерді берсеңіз, оларды жария етпеу міндеттемесін жазыңыз.
  • Шартты бұзу. Жұмысты тоқтатуға тура келсе, төленген кезеңдер үшін не алатыныңыз.

Бұл заң кеңесі емес, практикалық ұсыныстар. Жоба ірі болса, қол қоймас бұрын шартты компанияңыздың заңгеріне көрсетіңіз.

Мердігерді таңдағанда байқалатын алаңдатарлық белгілер

  • студия шарт бойынша жұмыс істеуге және актілерге қол қоюға дайын емес;
  • кезеңдерге бөлмей, бүкіл жоба үшін толық алдын ала төлем сұрайды;
  • портфолиода тек суреттер бар, ал жұмыс істеп тұрған сайттарға сілтеме бермейді;
  • әзірлеу ТТ-сыз және келісілген дизайнсыз басталады;
  • доменді сіздің емес, орындаушының атына тіркейді;
  • сайтты қысқа мерзімде іздеудің топына шығаруға уәде береді;
  • баға неден құралатынын түсіндіре алмайды;
  • алғашқы кездесуден кейін бір аптаға жауапсыз жоғалып кетеді.

Осындай бір белгі — сұрақ қоюға себеп. Екі-үшеуі — іздеуді жалғастыруға себеп.

Қорытынды

Веб-студияны басты бетінің әдемілігіне немесе ең төмен бағаға қарап емес, оның қалай жұмыс істейтініне қарап таңдаңыз: жұмыс істеп тұрған сайттары бар портфолио, түсінікті смета, мерзімдері бар кезеңдер, ТТ мен құқықтарды беру жазылған шарт, іске қосқаннан кейінгі кепілдік пен қолдау. Осы критерийлер бойынша екі-үш үміткерді тексеріп шығыңыз, сонда таңдау айқын болады.

Осы тізім бойынша бізді де тексергіңіз келсе, портфолиомызды қараңыз: онда 70-тен астам жоба бар. Studio Nomad жұмыс құрамы, мерзімдері мен құны бекітілетін шарт бойынша жұмыс істейді, шаблонсыз өз кодын жазады, кепілдік пен 24 ай тегін сүйемелдеу береді және банктерсіз 12 айға дейін бөліп төлеуді ұсынады. Алматыдағы кеңсемізге кездесуге келіңіз немесе корпоративтік сайт әзірлеу туралы толығырақ біліңіз.