Ақпараттық технологиялар — жаңалықтар мен өзгерістер жиі болып тұратын маңызды әрі ерекше серпінді сала. Технологиялар қарқынды дамып жатқан тұста білікті мамандарға сұраныс бұрын-соңды мұндай жоғары болған емес. IT-мамандар кәсіпорындарды, ұйымдарды және күнделікті өмірді басқаратын күрделі технологиялық жүйелерді жобалауға, енгізуге және оларға қызмет көрсетуге жауап береді. Бағдарламалық қамтамасыз етуді әзірлеуден бастап желілік қауіпсіздікке дейін — мамандар технологиялардың бізге тиімді қызмет етуін қамтамасыз етуде шешуші рөл атқарады. Бұл мақалада біз осы саланың қызықты әлеміне бойлап, ондағы түрлі рөлдер мен міндеттерді қарастырамыз.

Ақпараттық технологиялар саласындағы мамандықтардың алуан түрлілігі өзінің құбылмалылығымен және үнемі кеңейіп отыруымен таң қалдырады. Алдымен код жазумен тікелей айналысатын мамандардың рөлдерін қарастыруды ұсынамыз:

Front-end әзірлеушілер веб-қосымшаның клиенттік бөлігін, яғни соңғы пайдаланушы браузерде көретін нәрсені жасайды. Сонымен қатар олар сайттың дизайнымен және ондағы элементтердің орналасуымен әрдайым айналыспайтынын атап өткен жөн: әзірлемеде бұл үшін басқа адамдар бар, олардың мамандығы туралы кейінірек айтамыз. Көп жағдайда олар дизайнер жасаған макетті пайдаланушы үшін жұмыс істейтін интерфейске айналдырады.

Олардың негізгі міндеттері:

  • Веб-беттің пайдаланушы әрекеттеріне жылдам жауап беруін қамтамасыз ету.
  • Сайтты кез келген құрылғыға бейімдеу.
  • Пайдаланушылар туралы деректерді немесе дерекқорларда сақталған басқа ақпаратты алу үшін серверге сұраныс жіберу.

Back-end әзірлеушілер веб-қосымшаның ішкі процестерін іске асырады. Пайдаланушыны авторизациялау, ішкі ақпаратты сақтау — бэкендшілер осымен айналысады. Жүктемені бөлу өте маңызды: сервер клиенттен келетін сұраныстарға жылдам жауап беріп, оларды тез өңдеуі тиіс.

Олардың негізгі міндеттері:

  • Қосымшаның логикасын әзірлеу.
  • Өз сервистерін тесттермен қамту.
  • Сыртқы жүйелермен интеграция: төлем жүйесі, Google арқылы авторизация және т.б.
  • Зиянкестер қосымшаның ішкі жүйелеріне қол жеткізе алмауы үшін қауіпсіз код жазу.

Quality Assurance инженерлері. Атауынан түсінікті болғандай, олар әзірлеудің барлық кезеңінде өнімнің сапасын қадағалайды:

  • Құжаттаманы қателердің бар-жоғына тексереді
  • Қосымшаны қолмен немесе автоматтандырылған түрде тестілейді. Автоматтандырылған тестілеу үшін олар түрлі бағдарламалау тілдерінде, негізінен Java немесе Python тілдерінде код жазады.
  • Қателерді тіркеп, оларды тиісті түрде құжаттайды.

DevOps инженерлері. Олар әзірлемені оның бүкіл өмірлік циклі бойы сүйемелдейді. Басқа IT-мамандықтардан айырмашылығы, мұндай инженердің жауапкершілік аясы компанияға және ол әзірлеп жатқан өнімге байланысты болады.

Олардың негізгі міндеттері:

  • Жүйелік әкімшілендіру.
  • Әзірлеу процесін автоматтандыру.
  • Өнімді тестілік ортаға және «жарыққа» шығару.
  • Түрлі құралдар мен серверлердің конфигтерін баптау.

Енді код тақырыбынан сәл ауытқып, веб-бетті әзірлеудің шығармашылық жағына тоқталайық.

UX/UI дизайнерлер. Жоғарыда аталған мамандықтардан айырмашылығы, олар бағдарламалаумен айналыспайды. Олардың жауапкершілік аймағын түсіну үшін UI және UX қысқартуларын ашып айту керек:

  • UX — User Experience, басқаша айтқанда пайдаланушы тәжірибесі: сайтты пайдалану ыңғайлы ма, ондағы навигация жайлы ма, функционалы пайдаланушыға интуитивті түрде түсінікті ме
  • UI — User Interface, яғни пайдаланушы интерфейсі. Сайттың көзге қаншалықты жағымды екені: контенттің көлемі, түрлі элементтердің, мысалы, батырмалардың безендірілуі.

Жобамен бір рет қана жұмыс істеп, өз жауапкершілік аймағын орындап, оны келісуге болады. Алайда бүкіл әзірлеу процесі бойы жұмысқа қатысуы тиіс мамандар да бар:

Өнім менеджері технологияларға байланысты жобалардың табысты аяқталуын қамтамасыз етуде шешуші рөл атқарады. Ол жобаның жоспарлау мен ұйымдастырудан бастап орындау мен прогресті бақылауға дейінгі барлық аспектілерін қадағалауға жауап береді. IT-индустрияда жоба менеджерлері командаларды тиімді басқару және жобалардың уақытында, бюджет шегінде әрі мүдделі тараптардың көңілінен шыға отырып аяқталуына кепілдік беру үшін техникалық және көшбасшылық дағдылардың бірегей үйлесіміне ие болуы керек.

Міндеттерін қарастырсақ:

  • Тәуекелдерді басқару.
  • Жоба жоспарларын әзірлеу.
  • Прогресті бақылау.
  • Тапсырыс берушімен байланыс.

Біз, мысалы, веб-сервис үстінде жұмыс істей алатын мамандардың шағын тобын ғана қарастырдық. Бұл әр жобаның идеясы мен ерекшелігіне байланысты екенін есте ұстау маңызды, себебі кейде бұл шеңбер едәуір кеңеюі мүмкін. Әзірлемеден тыс та IT саласында пайдалы бола алатын көптеген мамандар бар. Технологияларды жасаудағы әр рөл өте маңызды, ал кейде тіпті алмастырылмас. Біз күн сайын ақпараттық технологиялармен байланысты адамдардың үлкен командасы ойлап тапқан, әзірлеген және тексерген дүниелерді пайдаланамыз.